مزاج شناسی چیست؟

مزاج شناسی علمی بسیار وسیع و گسترده برای تشخیص و درمان مشکلات جسمی و روحی است، زیرا تمامی جنبه‌های زندگی ما تحت تأثیر طبیعت بدنمان قرار دارد.

به طور کلی دو نوع مزاج وجود دارد: مزاج گرم و مزاج سرد. گروه گرم مزاج، خود به دو طبع صفراوی و دموی و گروه سرد مزاج به دو طبع بلغمی و سوداوی تقسیم می‌شود.

مزاج شناسی بدن در طب سنتی

روش‌های شناخت مزاج بدن در طب سنتی، در 10 دسته کلی طبقه بندی می‌شود که شامل موارد زیر است:

• شکل ظاهر بدن: توجه به اینکه فرد لاغر و قد بلند است یا چاق و قد کوتاه
• هیئت بنیه یا فرم بدنی؛ مثلاً چهار شانه است و استخوان بندی درشتی دارد یا برعکس ریز نقش و ظریف است
• رنگ چهره و بدن: مثلا سبزه و گندمگون است یا سرخ یا سفید
• کیفیت خواب و بیداری: توجه به این که آیا کمی خوابیدن برای تجدید قوا و سرحال شدن او کفایت می‌کند یا اینکه زیاد می‌خوابد
• کیفیت دفع مواد زاید بدن نظیر عرق و ادرار و مدفوع: توجه به غلظت، رنگ و بوی مواد دفعی
• برخی ابعاد شخصیتی و روانی فرد مثل این که فرد زود عصبانی می‌شود، امیدوار و پرانرژی است، یا ناامید و کم انرژی، نکته سنج و حساس است یا بیخیال و آرام و…
• چگونگی عملکرد فرد در موارد مختلف مثلاً سریع صحبت می‌کند یا سریع راه می‌رود یا بر عکس کند و با تاخیر کارهایش را انجام می‌دهد.
• ملمس یا محل لمس پوست او چگونه است: اصطلاحاً اینکه پوست دست یا جایی که زیاد تحت تاثیر عوامل بیرونی مثل هوا و آفتاب نبوده گرم یا سرد است؟ خشک است یا نه حتی بیش از حد نرم و مرطوب است.
• کیفیت موی فرد: از جمله اینکه آیا لخت و روشن و نازک است یا فر و تیره و ضخیم
• واکنش بدن او به چیزهای مختلف مانند غذاهای با طبع سرد و گرم یا تمایل فرد به هوای سرد، گرم، خشک و یا مرطوب چگونه است؟